Wachttijd rijexamen CBR: zo lang wacht je per examenlocatie (en wat je eraan kunt doen)

Je bent er klaar voor, je instructeur is het ermee eens, en dan blijkt de eerste vrije examenplek pas over zeven weken te zijn. De wachttijd voor het praktijkexamen is voor veel leerlingen het meest frustrerende onderdeel van het rijbewijstraject, en het is ook het onderdeel waar de meeste misverstanden over bestaan.

Wij lezen wekelijks de reserveringstermijnen uit die het CBR per examenlocatie publiceert en zetten ze op een rij: waar wacht je het langst, waar het kortst, hoe beweegt het en wat kun je zelf doen.

Wat het CBR meet, en wat niet

Het CBR publiceert geen "wachttijd" in de zin van hoe lang jij persoonlijk wacht. Het publiceert per locatie een reserveringstermijn: vanaf wanneer er minimaal vier weken aaneengesloten voldoende examenplekken beschikbaar zijn.

Staat er bij een locatie "7", dan zijn er vanaf zeven weken na de publicatie van die kaart ruim voldoende plekken; eerder kunnen losse plekken vrijkomen, bijvoorbeeld door annuleringen, maar daar kun je niet op rekenen. Je rijschool ziet die plekken in het reserveringssysteem en bepaalt samen met jou de datum.

De norm die het CBR met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft afgesproken is zeven weken. Tijdens corona liep de termijn op tot 22 weken. Om die achterstand weg te werken nam het CBR vanaf 1 april 2025 tijdelijk geen tussentijdse toetsen af, wat volgens het CBR 75.000 plekken voor reguliere examens vrijmaakte.

In Limburg en Zeeland kwam de toets in januari 2026 terug, daarna volgden meer provincies, en sinds 30 maart 2026 wordt hij weer op alle CBR-locaties afgenomen. Op 6 februari 2026 meldde het CBR dat de reserveringstermijn voor het autorijbewijs eind 2025 overal ruim onder de zeven weken lag.

Wat een termijn van zeven weken voor jou betekent

Een termijn van zeven weken betekent niet dat je zeven weken niets kunt. Het betekent dat je rijschool vandaag een plek kan reserveren op een datum zeven weken verder, met de zekerheid dat er dan ruim keuze is in dagen en tijden.

Vertaal het dus naar je lesplanning: als je instructeur verwacht dat je over acht weken examenklaar bent, is een termijn van zeven weken geen probleem, zolang de school nu reserveert. Wie pas gaat reserveren op de dag dat hij klaar is, wacht de volle termijn uit en betaalt intussen lessen om zijn niveau vast te houden.

De terugkeer van de tussentijdse toets is voor jou als leerling goed nieuws in de voorbereiding, maar ze vraagt ook weer examinatortijd. Of dat de termijnen in het najaar omhoog duwt, kun je wekelijks volgen op onze wachttijdenpagina; drie gemeten weken zijn te weinig om daar nu iets over te zeggen.

Week 36 van 2026: gemiddeld vijf tot zes weken, nergens boven de zeven

In week 36 van 2026 lag de reserveringstermijn voor het eerste praktijkexamen B bij de 43 gekoppelde examenplaatsen gemiddeld tussen 5,4 en 5,8 weken. Geen enkele locatie zat boven de norm van zeven weken. Zeven examenplaatsen zaten er precies op: Dordrecht, Kerkrade, Den Bosch, Berkel-Enschot, Rijswijk, Emmeloord en Eemnes.

Aan de andere kant van het spectrum stonden vijf examenplaatsen met een termijn van één tot vier weken: Leeuwarden, Assen, Hoorn, Alkmaar en Bergen op Zoom. Eindhoven, Den Helder, Gouda, Haarlem, Leusden, Terneuzen en Zoetermeer volgden met vijf weken.

De trend over de drie gemeten weken is dalend. In week 34 lag het gemiddelde tussen 6,0 en 6,3 weken, in week 35 tussen 5,6 en 6,0, in week 36 tussen 5,4 en 5,8.

„Zeven weken klinkt als een grens waar je onder wilt blijven, maar voor de leerling die in Dordrecht klaar is voor zijn examen, is zeven weken zeven weken doorbetalen om je niveau vast te houden. Dat is de echte kostenpost van een wachttijd.”

Gerrit, redactie Rijscholenvergelijken.nl

Alle gekoppelde examenlocaties in week 36 van 2026

Hieronder staan alle 43 examenplaatsen die wij in week 36 betrouwbaar aan een waarde konden koppelen, per provincie, met de termijn voor het eerste examen en die voor het herexamen. Een bereik als "1 tot 4 weken" is de laagste categorie die het CBR op de kaart gebruikt.

Locaties die ontbreken, zoals Rotterdam en Spijkenisse of Vlissingen en Goes, staan op de CBR-kaart als één samengesteld label en zijn daarom niet aan één plaats toe te wijzen.

Zo lees je de tabel

De kolom "eerste examen" is de termijn voor een gewoon praktijkexamen; de kolom "herexamen" is een aparte termijn die het CBR los publiceert. Een bereik als "1 tot 4 weken" betekent dat het CBR geen preciezer getal geeft; het is de laagste categorie op de kaart.

Zoek de locatie waar jouw rijschool afrijdt, niet de locatie die het dichtst bij je huis ligt; die twee zijn niet altijd hetzelfde. Staat je locatie er niet bij, dan staat hij op de CBR-kaart als een samengesteld label dat wij niet aan één plaats durven toe te wijzen; je rijschool ziet de echte beschikbaarheid in het reserveringssysteem.

Per provincie: het noorden en Noord-Holland wachten het kortst

Gemiddeld per provincie, gerekend met de bovengrens van elke termijn, wachtte je in week 36 het kortst in Noord-Holland (5,0 weken) en Friesland (5,3 weken) en het langst in Limburg (6,2 weken) en Zuid-Holland (6,0 weken). Provincies met één gekoppelde examenplaats, zoals Flevoland (Emmeloord), Groningen (Winschoten) en Zeeland (Terneuzen), staan in de tabel maar tellen als gemiddelde uiteraard alleen die ene locatie.

Het herexamen wacht korter

Een detail dat weinig leerlingen kennen: voor het herexamen publiceert het CBR een aparte reserveringstermijn, en die is korter. In week 36 stond het herexamen bij 42 van de 43 examenplaatsen op één tot vier weken; alleen Almelo (5 weken) week daarvan af.

Bij 38 van de 43 examenplaatsen was de herexamentermijn korter dan die voor het eerste examen; bij de overige vijf stonden beide al op de laagste categorie.

Wel geldt de regel dat je op zijn vroegst op de veertiende dag na je examen opnieuw mag afrijden. Wat de kansen bij een herexamen zijn en hoe je die tweede poging voorbereidt, lees je in ons artikel gezakt voor je rijexamen: wat de data zegt.

Theorie: anderhalve week

Voor het theorie-examen publiceert het CBR een landelijk gemiddelde. In week 36 van 2026 was dat 1,5 week, in week 35 1,7 week en in week 34 1,9 week. De theorie is dus geen bottleneck in de planning; het praktijkexamen wel.

Wie zijn theorie nog niet heeft, kan die dus vrijwel altijd binnen twee weken inplannen en hoeft daar geen rekening mee te houden bij het reserveren van de praktijk. Andersom wel: het praktijkexamen kan pas worden gereserveerd als de theorie is gehaald, dus wie zijn theorie-examen uitstelt, schuift ook de wachttijd voor de praktijk voor zich uit.

Je theoriecertificaat en de wachttijd

De geldigheid van je theorie-uitslag, anderhalf jaar vanaf de dag dat je slaagde, en de wachttijd voor de praktijk werken op elkaar in. Wie laat begint met lessen, een paar keer moet herkansen en dan zeven weken op een plek wacht, kan tegen het einde van die anderhalf jaar aanlopen.

Reken daarom terug: vanaf de vervaldatum van je certificaat trek je de termijn van je examenlocatie af, en dat is de uiterste datum waarop je rijschool moet reserveren. Opnieuw theorie doen mag vanaf drie maanden vóór de vervaldatum, dus wie het ziet aankomen, hoeft niet zonder certificaat te komen zitten.

Vijf manieren om eerder een plek te krijgen

Eén: kijk naar andere examenlocaties. Je rijschool ziet per locatie welke dagen en tijden beschikbaar zijn, en het verschil tussen een locatie op zeven weken en een op vier is drie weken minder lessen om je niveau vast te houden. Bedenk wel dat je rijschool de examenroutes van de eigen locatie kent; een onbekende omgeving kost je dat voordeel.

Twee: laat je rijschool vroeg reserveren. Een examenplek reserveer je voordat je examenklaar bent, op een datum waarop je instructeur verwacht dat je het aankunt. Scholen die pas reserveren als je klaar bent, laten je de volledige termijn wachten.

Drie: vraag naar geannuleerde plekken. Rijscholen mogen sinds 10 juli 2023 een beperkt aantal B-examens (een jaarlimiet van 1% van hun afgenomen examens) tot zes weken vooraf annuleren, en die plekken komen terug in het systeem.

Een school die het systeem in de gaten houdt, vangt ze op. Vier: houd je theoriecertificaat in het oog. Het is anderhalf jaar geldig; wie lang wacht met de praktijk kan zonder geldig certificaat komen te zitten.

Vijf: overweeg een spoedcursus alleen als de wachttijd het knelpunt is, niet je rijvaardigheid. Scholen die intensieve trajecten aanbieden staan bij de rijscholen met een spoedcursus.

Zo praat je met je rijschool over de planning

De wachttijd is een gedeeld probleem van jou en je rijschool, en de school heeft het overzicht dat jij mist. Vraag bij de kennismaking al hoe de school reserveert: vooruit, op een verwachte datum, of pas als je klaar bent.

Vraag ook op welke locatie de school afrijdt en wat daar deze week de termijn is, of de school geannuleerde plekken in de gaten houdt, hoeveel lessen je nodig hebt om je niveau tot de examendatum vast te houden en wanneer je theoriecertificaat verloopt. Een school die op die vijf vragen een helder antwoord heeft, plant beter dan een school die zegt dat je het wel hoort.

Wat een lange wachttijd kost

Een lange wachttijd kost meer dan geduld. Leerlingen die examenklaar zijn en zeven weken moeten wachten, nemen extra lessen om hun niveau vast te houden, of ze stoppen tijdelijk en verliezen routine. Beide kosten geld of slaagkans.

Een lange termijn betekent niet dat een locatie ook laag scoort. Dordrecht en Rijswijk stonden in week 36 op zeven weken en staan in de onderste tien van de ranglijst van slagingspercentages per examencentrum, maar Kerkrade en Den Bosch stonden ook op zeven weken en staan in de bovenste vijftien. De volledige ranglijst staat in ons artikel over het slagingspercentage per CBR-examencentrum; welke rijscholen bij welke locatie afrijden zie je op onze overzichtspagina van CBR-examencentra.

Wekelijks bijgewerkt op onze wachttijdenpagina

Het CBR publiceert de reserveringstermijnen wekelijks als kaart per provincie. Wij lezen die kaart elke week automatisch uit, koppelen elke waarde aan precies één examenplaats en publiceren de uitkomst op onze pagina met examenwachttijden per CBR-locatie.

Waarden die niet met zekerheid aan één plaats te koppelen zijn, laten we bewust weg. Zo weet je dat een getal dat er staat ook echt bij die plaats hoort.

Verantwoording en bronnen

De reserveringstermijnen zijn de waarden die het CBR in week 34, 35 en 36 van 2026 publiceerde per examenlocatie voor het eerste praktijkexamen B en het herexamen, plus het landelijke theoriegemiddelde dat het CBR expliciet noemt. De infographics in dit artikel tonen dezelfde cijfers met dezelfde peildatum.

In week 36 konden 43 van de 53 benoemde examenplaatsen betrouwbaar worden gekoppeld; samengestelde labels en dubbelzinnige kaartwaarden zijn niet toegewezen. Bij een termijn als "1-4" is het gemiddelde berekend met de onder- en bovengrens apart.

De definitie van de reserveringstermijn is nagelezen op cbr.nl (wachttijd praktijkexamen); de norm van zeven weken, de coronapiek van 22 weken, de 75.000 vrijgemaakte plekken en de terugkeer van de tussentijdse toets op cbr.nl (wachttijd eind 2025, nieuwsbericht 6 februari 2026) en cbr.nl (tussentijdse toets op 30 maart weer volledig terug, nieuwsbericht 11 februari 2026); de kortere herexamentermijn en het gelimiteerd annuleren op cbr.nl (nieuwsbericht 23 juni 2023).